Op vakantie met uw huisdier

Steeds meer mensen nemen hun hond of kat mee naar het buitenland. U moet er echter wel rekening mee houden dat door veel landen eisen worden gesteld voordat uw huisdier dit land binnen mag. Deze eisen kunnen per land verschillend zijn maar in ieder geval is een officieel paspoort, een chip en een geldige Rabiësvaccinatie (tegen Hondsdolheid) noodzakelijk. Daarnaast kunnen landen aanvullende eisen stellen. Informeer dus tijdig bij uw dierenarts over de te treffen maatregelen. Ook kunt u informatie inwinnen bij de luchtvaartmaatschappij. Zoekt u de actuele invoereisen per land? Klik dan hier.

Mee op vakantie of thuis blijven?

Afhankelijk van uw vakantiebestemming kan het wel of niet praktisch zijn om de hond mee te nemen. Gaat u bijvoorbeeld een lange autoreis maken, maar is de hond wagenziek? Dan doet u hem daar waarschijnlijk geen plezier mee. Als u voor een korte vliegreis gaat is het waarschijnlijk dat u meer moet betalen om de hond mee te nemen Daarnaast kan deze soms alleen in het ruim worden meegenomen, wat ook niet altijd prettig is voor de hond. En zijn honden wel toegestaan op uw vakantieadres? In sommige gevallen is het misschien beter om een tijdelijk ander onderkomen voor de hond te zoeken, in plaats van hem meenemen. Gelukkig zijn dit slechts enkele voorkomende gevallen; meestal vinden honden een lange autorit niet vervelend en vinden ze het heerlijk met u mee te gaan.

Mag de hond mee?

Als u uw hond meeneemt op vakantie, houd er dan rekening mee dat er een aantal zaken geregeld moeten zijn voor deze de grens over mag. Afhankelijk van het land van uw vakantiebestemming gelden bepaalde eisen, dit geldt ook voor alle landen onderweg en voor alle landen bij het weer terugkomen in Nederland. In alle gevallen zal een chip en een officieel erkend EU-dierenpaspoort nodig zijn. Daarnaast is een enting tegen Rabiës (Hondsdolheid) voor alle landen vereist, deze moet minimaal 3 weken voor vertrek gegeven worden. Deze eisen gelden óók voor korte uitstapjes de grens over, bijvoorbeeld een dagje naar Duitsland of België. Voor sommige Europese landen geldt dat deze enting langer van tevoren gegeven moeten worden, soms zelfs een half jaar tevoren. Mogelijk is ook een bloedtest vereist waaruit blijkt dat er voldoende antilichamen zijn aangemaakt. Als uw hond meegaat op vakantie buiten de Europese Unie kunnen deze eisen nog strenger zijn en per land sterk verschillen. Naast chip, paspoort en vaccinaties hebben sommige landen (met name Scandinavische landen en het Verenigd Koninkrijk) de regel ingesteld dat alle gezelschapsdieren een behandeling moeten hebben gehad tegen wormen. Dit betekent dat uw hond (of kat) een aantal dagen voor vertrek een ontwormingstablet met een specifieke werkzame stof moet hebben gekregen van een dierenarts. Dit moet door een dierenarts officieel worden afgetekend in het paspoort. Houdt u er ook rekening mee dat in sommige landen de eis geldt dat uw huisdier x uur na aankomst op de vakantiebestemming door een dierenarts ook nog moet worden ontwormd. Het is aan te raden om, als u uw bestemming heeft uitgekozen, uit te zoeken welke eisen er worden gesteld. Deze staan vermeld op de website van het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (www.licg.nl). U kunt natuurlijk ook contact op te nemen met uw dierenarts om ervoor te zorgen dat uw hond aan alle eisen voldoet en zonder problemen mee kan op vakantie.

Onderweg

Veiligheid in de auto gaat boven alles. Een goede ligplaats voor de hond kan de reis een stuk prettiger maken. Zorg dat er voldoende ruimte is voor iedereen en dat u de hond eventueel vastlegt. Dit kan in een bench, eventueel zijn ook speciale tuigjes of systemen beschikbaar die als een autogordel werken, zodat ook de hond enige bescherming krijgt bij een onverhoopt ongeval. Tegelijkertijd voorkomt het dat de hond aan de wandel gaat in de auto, iets wat behoorlijk lastig kan zijn. Net als voor u is ook voor uw hond frisse lucht in de auto erg belangrijk. Honden raken namelijk snel oververhit, zeker als ze wat zenuwachtiger zijn. Daarnaast zijn er genoeg pauzes nodig waar iedereen even zijn benen kan strekken en de hond zijn dagelijkse wandelingen kan maken, inclusief plassen en poepen (zorg dan ook voor zakjes om de ontlasting op te ruimen). Tegelijk is dit een goed moment om hem even te laten drinken; neem daarom voldoende water en een eigen waterbak mee. Helaas kunnen honden, net als mensen, wagenziek worden. Om dit te helpen voorkomen is voldoende frisse lucht erg belangrijk. Als deze maatregelen niet voldoende blijken zijn er medicijnen speciaal voor honden die de misselijkheid verminderen.

Op de bestemming

Op uw vakantiebestemming is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de geldende regels voor honden. Moet de hond bijvoorbeeld altijd aangelijnd zijn, moet u een muilkorf voor hem/haar meenemen? Soms is het muilkorven van honden verplicht, bijvoorbeeld als u gebruik maakt van openbaar vervoer. Soms geldt dit alleen voor honden boven een bepaald gewicht, of bepaalde rassen. Als uw hond medicatie of speciaal dieetvoer nodig heeft is het natuurlijk van belang dat u voldoende meeneemt om de hele vakantie te overbruggen. Zorg daarnaast dat u ook precies weet welke medicijnen er gegeven worden en in welke hoeveelheden (bijvoorbeeld Prednisolon, 5 milligram tabletten, 1 per dag). Het kan voorkomen dat u tijdens uw vakantie naar een dierenarts moet, dan is het van groot belang dat deze exact weet welke medicatie uw hond heeft gehad en nodig heeft. Voor honden die kort voor de vakantie ernstig ziek zijn geweest of geopereerd zijn kan het nuttig zijn het meest recente deel van de patiëntenkaart mee te nemen, en de contactgegevens van uw eigen dierenarts. Natuurlijk kan het voorkomen dat uw hond tijdens de vakantie ziek wordt. De meest voorkomende klachten zijn dan diarree en braken. U kunt ter ondersteuning vooraf bij uw dierenarts diarreeremmers halen voor de zekerheid. Mocht uw –verder gezonde- hond dit inderdaad overkomen, geef hem dan in eerste instantie licht verteerbare voeding (kipfilet met witte rijst). Meestal gaan deze klachten na een paar dagen over. Bij aanhoudende of ernstige klachten (zeer vaak braken, bloed braken, bloederige diarree, ernstig ziek zijn, of het vermoeden dat hij iets niet-eetbaars heeft gegeten) is het nodig dat u ter plaatse naar een dierenarts gaat. Zoek van tevoren al uit waar er een dierenarts gevestigd is op de vakantiebestemming.

Exotische ziekten

In het buitenland kunnen ziekteverwekkers aanwezig zijn die in Nederland niet of nauwelijks voorkomen. Voorbeelden van deze ziekten zijn Leishmania en hartworm en de vossenlintworm. Ook teken en door teken overgedragen ziekten kunnen in warmere landen veel vaker voorkomen dan in Nederland. Deze parasieten kunnen ernstige en soms ongeneeslijke ziekten veroorzaken bij uw hond, het is daarom belangrijk deze ziekten te voorkomen. In de figuren kunt u nagaan voor welke ziekteverwekkers u extra maatregelen moet nemen.

Leishmania

Deze parasiet (Leishmania infantum) wordt bij hondeneigenaren gelukkig steeds bekender. Hij komt voornamelijk voor in zuidelijk Europa, vanaf de zuidelijke helft van Frankrijk. Een infectie met deze parasiet leidt tot problemen met veel orgaansystemen. Zo kunnen gewrichtsontstekingen, huidproblemen en nierfalen ontstaan. De Leishmania-parasiet is een deels intracellulaire parasiet, dat wil zeggen voor een deel van zijn levenscyclus dringt hij de cellen van zijn ‘gastheer’ binnen. Dit zorgt ervoor dat hij erg lastig te bereiken is met medicaties, en dat het vrijwel onmogelijk is om een eenmaal geinfecteerd dier weer helemaal ‘vrij’ te krijgen. Met andere woorden; Leishmaniose is een vrijwel ongeneeslijke, ernstige ziekte voor uw hond. Daarom is het belangrijk om deze ziekte te voorkomen. Dit kunt u het beste doen door uw hond te beschermen tegen zandvliegjes. Er zijn verschillende producten tegen teken op de markt die ook tegen zandvliegjes werken, echter dit geldt niet voor alle middelen! Uw dierenarts kan u hier het beste over adviseren.

Hartworm en onderhuidse worm

In de warmere streken van Europa komt de hartworm (Dirofilaria immitis) voor. Hartworm wordt voornamelijk gezien in Zuid en Oost-Europa, vanaf de zuidelijke helft van Frankrijk, maar ook bijvoorbeeld in Tsjechië en Slovenië. De hartworm wordt overgedragen door muggen, tijdens het zuigen van bloed. Eenmaal in de gastheer (de hond) groeien ze verplaatsen ze zich naar de longslagaders en soms de rechter harthelft, waar ze volwassen worden en kunnen gaan paren. Dit heeft uiteraard grote gevolgen voor de longen en bloedsomloop. Infectie uit zich vaak door chronische hoestklachten, benauwdheid, zwakte, soms flauwvallen. Uiteindelijk kan rechter-hartfalen optreden waardoor vocht in de buik wordt geproduceerd en de hond ook kan komen te overlijden. Als een hond eenmaal besmet is met hartworm kan deze wel behandeld worden met speciale medicijnen. Helaas brengt ook de behandeling risico’s met zich mee, doordat wormen afsterven en in de longen of bloedvaten de doorstroming kunnen blokkeren met alle gevolgen van dien. Ter voorkoming van deze ziekte is een goede ontworming van uw hond noodzakelijk. Werkzame middelen (bijvoorbeeld milbemycine, selamectine) zorgen er voor dat de ontwikkelende larven in een bepaald stadium (genaamd L3-L4) worden gedood, zodat zij geen volwassen worm kunnen worden. Er zijn verschillende middelen beschikbaar die de hartwormlarven doden; zowel tabletten als pipetjes die in de nek kunnen worden aangebracht. Uw dierenarts kan u vertellen welk middel u hiervoor kunt gebruiken. Soms kan het tot 30 dagen duren voor een binnengedrongen larve het stadium heeft bereikt wat gedood kan worden. Daarom is het advies om: Als u minder dan een maand op vakantie bent: op de dag van thuiskomst en een maand later te behandelen. Als u meer dan een maand op vakantie bent: maandelijks behandelen op bestemming, vervolgens op de dag van thuiskomst en een maand later. Zo weet u zeker dat alle larven zijn gedood en u zich geen zorgen hoeft te maken over verdere besmetting. Daarnaast is het erg belangrijk om muggen af te weren. Vraag uw dierenarts om advies hierover.

Vossenlintworm

Naast de lintwormen die wij in Nederland al kennen komt in Midden en Oost-Europa een specifieke lintworm voor; de vossenlintworm (Echinococcus multilocularis). De vossenlintworm komt ook steeds vaker in Nederland voor (Limburg, Gelderland, Groningen en ook de Ardennen). Deze worm kan niet alleen via het eten van karkassen overgedragen kan worden, maar ook via ontlasting van vossen en wilde knaagdieren. Uw hond kan dus al besmet raken als hij tijdens een wandeling aan het rondsnuffelen is. Belangrijk bij deze wormsoort is dat het een zogenaamde zoonose is; dat wil zeggen dat hij ook de mens kan besmetten en ernstig ziek kan maken. Mensen kunnen besmet raken via de ontlasting van een besmet dier. Om te voorkomen dat uw hond of kat besmet wordt moet uw hond ook hier maandelijks met een ontwormingsmiddel behandeld worden, met werkzaamheid tegen deze worm (bijvoorbeeld met de stof praziquantel). Sommige Europese landen stellen de eis dat elk dier wat het land binnenkomt een behandeling moet hebben gehad tegen de vossenlintworm, gegeven door een dierenarts. Dit geldt bijvoorbeeld voor Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk.

Teken en door teken overgedragen ziekten

In de warmere streken komen vaak aanzienlijk meer teken voor dan in Nederland. Voor u en uw hond zijn deze beestjes niet alleen onaangenaam als ze zich vastbijten in de huid, ze kunnen ook ziekten overbrengen. Bijvoorbeeld de ziekte van Lyme, maar ook bloedparasieten zoals Babesia en Ehrlichia, waardoor grote problemen kunnen ontstaan. Om deze ziekten te voorkomen is het noodzakelijk uw hond te beschermen tegen teken. Dit kan op vele manieren; met een halsband, met pipetjes in de nek. Desondanks is het belangrijk uw hond dagelijks te controleren op de aanwezigheid van teken, en deze zo snel mogelijk te verwijderen. De kans op ziekteoverdracht wordt namelijk groter hoe langer de teek blijft zitten. Zorg daarom dat u een goede tekentang of haakjes meeneemt op vakantie, en dat u weet hoe u deze moet gebruiken. Verder is het belangrijk dat u de teek niet met alcohol of andere giftige stoffen probeert te doden voor u hem verwijdert. Dit zorgt er namelijk voor dat de teek al zijn inhoud, dus inclusief ziekteverwekkers, in uw hond ‘uitspuugt’ waardoor uw hond juist besmet kan raken. Het beste is om de teek eerst volledig te verwijderen, vervolgens kunt u de plaats waar de teek gezeten heeft wel ontsmetten met bijvoorbeeld jodium. Alcohol kan wel, maar doet vaak behoorlijk pijn in een wondje. Het is vaak zo dat de plaats waar de teek gebeten is nog een behoorlijke tijd (soms enkele weken) een bultje blijft door de lokale reactie in de huid. Dit is normaal. Als u merkt dat de plek groter wordt, roder wordt of meer pijn gaat doen voor uw hond is het tijd om de plek even te laten nakijken door een dierenarts. Ook als u onverhoopt de kop van de teek er niet mee uit heeft gekregen is dit aan te raden.

Blijft de hond thuis?

Als u ervoor kiest om de hond niet mee op vakantie te nemen zijn er vaak twee opties om de hond te laten verzorgen tijdens uw afwezigheid. Veel honden worden bij vrienden of kennissen ondergebracht. Een andere optie is het verblijf in het pension.

Pension

Als u hebt besloten dat het pension de beste oplossing is voor uw hond, wacht dan niet te lang met boeken. Voor verblijf in de zomermaanden zijn veel pensions al maanden tevoren volgeboekt, wat voor onaangename verrassingen kan zorgen. Een pensionverblijf is niet voor elke hond een pretje. Sommige honden kunnen uitstekend in een nieuwe omgeving hun weg vinden en vinden het fantastisch om allemaal nieuwe honden te leren kennen. Helaas zijn er ook honden voor wie het een enorme hoeveelheid stress betekent. Om erachter te komen of het voor uw hond wel of niet een goed idee is kunt u het best een keer ‘proefdraaien’; de hond kan een dagje in het pension gaan om te kijken hoe het hem bevalt. Mocht dan toch blijken dat het niet werkt zit hij er niet meteen een langere periode maar kan er nog een andere oplossing worden gezocht.

Informatie voor pension of verzorger

Het is belangrijk om alle (relevante) informatie met betrekking tot de hond door te geven aan degene die voor hem zorgt. Dit geldt sowieso voor het vaccinatiebewijs en contactgegevens van de eigen dierenarts. Uiteraard, als de hond ziek is en daarvoor medicijnen krijgt is het van belang hier goede instructies over te geven, liefst zelfs opgeschreven zodat geen verwarring kan ontstaan. Ook is het belangrijk voldoende medicatie in huis te hebben en dit mee te geven. Hetzelfde geldt voor een speciaal dieet, zeker in het geval van allergieën.

Bescherming

Als uw hond naar het pension gaat komt hij met veel andere honden in aanraking. Uit ervaring weten we dat bij grote groepen honden een infectie met vlooien, wormen of virussen gemakkelijk kan verspreiden over de groep. Een goede vlooien- en wormenbestrijding is sowieso nodig bij alle honden, maar daarom nog eens extra belangrijk bij verblijf in het pension. Het beste kunt u daarom uw hond ontwormen en ontvlooien vóór en na verblijf in het pension. Verder is het belangrijk dat uw hond goed gevaccineerd is; in ieder geval de jaarlijkse vaccinatie zal hoogstwaarschijnlijk vereist zijn. Een aanvullende kennelhoestenting is niet bij alle pensions verplicht, maar is altijd aan te raden omdat kennelhoest ook zeer besmettelijk is. Vraag altijd ruim van tevoren welke entingen er gegeven moeten zijn; sommige pensions stellen ook de regel dat vaccinaties bijvoorbeeld langer dan een week geleden moeten zijn.

Tot slot

Het aloude spreekwoord “een goed begin is het halve werk” gaat zeker op voor wat betreft de vakantie en de hond. Als u bij het plannen van de vakantie al even stilstaat bij de voorbereidingen voor de hond scheelt dat enorm veel last-minute stress. Mocht u naar aanleiding van het bovenstaande nog vragen hebben, neem dan contact op met uw dierenarts. Deze kan u ook de juiste middelen geven om teken, zandvliegjes en hartworm te bestrijden bij uw hond zodat u met een gerust hart vertrekt. Wij wensen u alvast een heel fijne vakantie!

 Checklist:  mee naar het buitenland

□       Europees paspoort, chip en registratie
□       Rabiësenting op tijd gegeven, eventueel bloedonderzoek
□       Ontworming door een dierenarts vooraf vereist?
□       Muilkorf indien nodig
□       Medicaties, medische informatie
□       Voeding
□       Bescherming tegen teken, zandvliegjes
□       Bescherming tegen hartworm
□       Tabletjes tegen wagenziekte

 

 Checklist: in een pension of bij een verzorger

□       Reservering (m.n. pension)
□       Vaccinaties, inclusief Kennelhoest
□       Ontworming en ontvlooiing (m.n. pension)
□       Voeding
□       Medicaties, medische informatie

Figuur 1: verspreidingsgebied van Leishmania in Europa (bron: ESCCAP, www.esccap.org)   Figuur 2: verspreidingsgebied van de vossenlintworm (Echinococcus multilocularis) in Europa. Bron: ESCCAP, www.esccap.org)   Figuur 3: leefgebied van hartworm (Dirofilaria immitis) en subcutane worm (Dirofilaria repens) in Europa. Bron: ESCCAP, www.esccap.org)