Laparoscopische sterilisatie

Steriliseren van uw hond via laparoscopie

Waarom steriliseren? Of liever gezegd castreren, want de eierstokken worden verwijderd en niet afgebonden. Deze vraag is tweeledig te beantwoorden. Er is een medische kant en de wens van de eigenaar. De reden van de eigenaar kan zijn dat ze geen hond in huis willen die elk half jaar loops wordt. Ook is een reden het voorkomen van een ongewenste dracht en teveel aandacht van de reuen uit de buurt…

Medisch gezien kun je de volgende aandoeningen voorkomen door te steriliseren.

Schijnzwangerschap

Na elke loopsheid kan het lichaam in een staat van schijnzwangerschap komen. Dit wordt hormonaal geregeld, voor het grootste deel afkomstig uit de ovaria, de eierstokken; het lichaam denkt dat er een dracht aanwezig is en dat het zich moet voorbereiden op een bevalling en zoogperiode. De hond wordt onrustig, wil een nest maken en de melkklierpakketten raken gezwollen en kunnen zelfs melk gaan produceren.

Baarmoederontsteking

Dit ontstaat ook onder invloed van de vrouwelijke hormonen. De klieren van het baarmoederslijmvlies raken ontstoken, waardoor er meer slijm aangemaakt wordt in de baarmoeder. Wanneer dit ophoopt en er bacteriën bij komen, wordt het een pussige baarmoederontsteking. Dit is in potentie een gevaarlijke situatie, vooral als de baarmoedermond dicht is en het pus opgehoopt blijft in de baarmoeder. Er kunnen gifstoffen vanuit de baarmoeder opgenomen worden door de bloedsomloop en problemen geven in, onder andere, de nieren.

Een andere complicatie is het lekken vanuit de baarmoeder in de buikholte, waarbij er een ernstige buikvliesontsteking kan ontstaan. De beste therapie wanneer dit ontstaat is steriliseren, waarbij de eierstokken en de ontstoken baarmoeder worden verwijderd. Het nadeel is dan echter dat er een zieke hond geopereerd moet worden.

Melkkliertumoren

Bij elke loopsheid, en dus invloed van de vrouwelijke hormonen, neemt de kans op het ontwikkelen van tumoren van de melkklierpakketten op latere leeftijd toe. Na de eerste en tweede loopsheid is de kans op het ontwikkelen van tumoren ongeveer 3 tot 8 procent; bij elke volgende loopsheid loopt het percentage flink omhoog tot wel 25 tot 30%.

Bij de hond is ongeveer 20-30% van de melkkliertumoren kwaadaardig; de rest is goedaardig. Dit is aan de buitenkant niet te zien, dus het blijft zaak om na het nodige vooronderzoek de tumoren te verwijderen en het weefsel op te sturen voor een nader pathologisch onderzoek. Het is medisch gezien een goede zaak om op een jonge leeftijd te steriliseren.

Nadeel van sterilisatie

De nadelen van sterilisatie kunnen zijn: 

  • Gewichtstoename, let daarom op het dieet na sterilisatie
  • Kans op veranderend gedrag (actiever, feller)
  • Veranderde vachtstructuur (vacht kan voller en krulliger worden)
  • Kans op urine incontinentie (vooral bij bepaalde grote rassen, zoals Boxer en de Dobermann)
  • Kans op complicaties tijdens en na de operatie en dan vooral de bloedingen vanuit de grote vaten van de eierstokken

Verschillen

Wat zijn de verschillen tussen chirurgische sterilisatie en een sterilisatie via een kijkoperatie (laparoscopie)?

Bij een standaard operatie wordt er een snee in de buikwand gemaakt, groot genoeg om je hand door naar binnen te brengen om op zoek te gaan naar de eierstokken. Deze moeten daarna naar boven worden getrokken om er met hechtdraad een ligatuur omheen te leggen. Dit is het meest pijnlijke gedeelte voor het dier.

De laparoscopische manier heeft veel voordelen ten opzichte van de normale manier van opereren, want het blijkt dat de dieren veel minder (na)pijn hebben.

Ten eerste door een kleiner wondoppervlak: door slecht drie kleine sneetjes in de buik gaan we met langwerpige tangen naar binnen en verwijderen zo de eierstokken. Ten tweede hoeft er niet meer aan de eierstokken getrokken te worden om ze buiten de buik te brengen. Tijdens de laparoscopie is op een videoscherm precies te zien wat er in de buik gebeurt. Hierdoor is ook een beter controle op nabloeden. Doordat de sneetjes slechts zo’n vijf millimeter zijn, is de kans op infecties minimaal, wondbreuken komen niet meer voor en de hond herstelt veel sneller. Ze hoeven niet meer rustig gehouden te worden, maar mogen de dag na de operatie, op zwemmen na, weer alles.

Voordelen

De voordelen op een rij:

  • Minder pijn. Slechts drie kleine gaatjes in de buik in plaats van een grote snede waar handen doorheen moeten kunnen. Verder minder pijn, omdat niet aan de eierstokken getrokken hoeft te worden en minder manipulatie van de andere buikorganen.
  • Snellere genezing. De kleinere wondjes genezen veel sneller en met minder complicaties dan één grote wond. Een kraag of rompertje is dan ook niet nodig. Door minder napijn herstelt de hond in zijn geheel ook sneller. De dag na de operatie mag de hond weer alles, behalve zwemmen: dat mag na een weekje weer.
  • Minder kans op infectie: doordat er geen handen meer in de buik gaan, maar slechts drie steriele instrumenten. Verder hoeven er geen buikorganen buiten de buik te worden gebracht.
  • Veiliger: doordat de operatietijd korter is, en de ingreep minder pijnlijk, is een minder diepe narcose mogelijk. Daarnaast is er door de camera in de buik beter zicht in de buik, waardoor de kans op nabloedingen minder groot is. Ook andere organen kunnen bekeken worden.

Nadelen

  • Een nadeel kan zijn dat, wanneer tijdens de kijkoperatie blijkt dat de baarmoeder afwijkend is, we alsnog volgens de ouderwetse manier moeten opereren, omdat de baarmoeder niet door een klein gat verwijderd kan worden.
  • Ook is er een grotere investering nodig, zowel qua apparatuur als voor opleiding van de arts, zodat de kosten van laparoscopische sterilisatie ten opzichte van een normale chirurgische sterilisatie hoger liggen.

Minimaal belastend

Hopelijk geeft dit artikel duidelijkheid en ondersteuning om tot de keuze van sterilisatie van uw hond te komen. Of er gekozen gaat worden voor steriliseren via de laparoscopische manier blijft een beslissing van de eigenaar van de hond. Maar er is tegenwoordig dus een veilige, snelle manier die minimaal belastend is voor uw hond.

Dit artikel werd geschreven door dierenarts Stefan Haspels, gespecialiseerd in endoscopie en laparoscopie bij de vestiging Gerbrandyplein (Zwijndrecht) van Dierenkliniek Ridderkerk en op de Spoed- & Verwijskliniek voor Dieren (Barendrecht). Laparoscopische sterilisaties worden uitgevoerd op de Spoed- & Verwijskliniek voor Dieren.

 

Laparoscopie_Stefan_1